brama

Napisane przez: lena 08-04-2020

Rocznica urodzin wodzisławskiego kompozytora

Richard Kügele to urodzony w naszym mieście kompozytor. Historię jego życia zgłębia Muzeum w Wodzisławiu Śląskim. Artysta skomponował ponad trzysta utworów. Dziś warto wspomnieć o tej postaci szczególnie, bowiem 8 kwietnia przypada 170 rocznica jego urodzin.

Kim był Richard Kügele? Wodzisławskiemu Muzeum udało się pozyskać wiele szczegółów na temat jego życia, placówka sukcesywnie też gromadzi dorobek kompozytora. – Kupiliśmy zbór nut, pieśni. Posiadamy także oryginalne utwory z wiedeńskiego archiwum. Zależy nam na upowszechnianiu wiedzy na temat tej postaci, bez wątpienia warto pochylić się nad jego twórczością – podkreśla Sławomir Kulpa, dyrektor Muzeum w Wodzisławiu Śląskim. – Co ciekawe, jego dom rodzinny znajdował się obok folwarków, a więc bardzo blisko miejsca, w którym obecnie zlokalizowane jest Wodzisławskie Centrum Kultury. Znaleźliśmy mapę z 1860 roku, która to potwierdza – zaznacza jako ciekawostkę dyrektor Muzeum.

foto: arch. Muzeum w Wodzisławiu Śląskim

Bogaty życiorys

Podając za Muzeum w Wodzisławiu Śląskim, Richard Kügele urodził się 8 kwietnia 1850 r. w gminie Nowy Wodzisław (Neuschloss Gemeinde). Jego rodzicami byli Eduard Kügele, rentmistrz na dobrach dominium wodzisławskiego u hrabiego Aleksandra Oppersdorfa oraz Maria Trdzka. W Wodzisławiu, oprócz niego, przyszła na świat jeszcze trójka rodzeństwa. Rodzina Kügele mieszkała w Wodzisławiu do 1856 r., tu też spędził dzieciństwo.

W latach 1856-1858 Richard Kügele uczęszczał do szkoły podstawowej w Rybniku, zaś kolejne sześć lat pobierał nauki w Świbiu w powiecie gliwickim. Wykazywał tam zdolności muzyczne, już w wieku 12 lat grał na organach do mszy świętej. W latach 1864-1869 uczęszczał do szkół mających przygotować go do zawodu nauczyciela w Wiśniczach, a następnie w Głogówku. W 1869 r. mając 19 lat zdał egzamin nauczycielski w Głogówku. Po ukończeniu seminarium nauczycielskiego pracował przez dwa lata jako nauczyciel pomocniczy w Izbicku, został drugim nauczycielem w Książęcej Szkole Urzędniczej.

W 1874 r. książę raciborski Wiktor, ufundował Richardowi roczne stypendium, dzięki któremu mógł kontynuować naukę w Królewskim Akademickim Instytucie Muzyki Kościelnej w Berlinie. Pozwoliło to mu od 1 października 1874 r. podjąć pracę pedagoga muzyki w seminarium nauczycielskim w Pilchowicach. Tam też, trzy lata później, awansował na nauczyciela zwyczajnego. 26 października 1875 r. poślubił w Rudach Raciborskich Annę Bornscheuer. Z tego związku przyszło na świat ośmioro dzieci. W Pilchowicach Richard Kügele pracował przez 13 lat do 30 września 1887 r. Został zmuszony do opuszczenia szkoły za wydanie w języku polskim publikacji „Dwanaście w ogóle znanych pieśni pogrzebowych”. Zarzucano mu nielojalność wobec państwa pruskiego. Został powołany na posadę pedagoga w seminarium nauczycielskim w Lubomierzu, gdzie poświęcił się pracom teoretycznym dotyczącym pedagogiki muzycznej. Oprócz nauczania cały czas tworzył.

W latach 1905-1911 nauczał w seminarium nauczycielskim w Ząbkowicach Śląskich. Próbował się przenieść do Wrocławia, lecz władze pruskie nie godziły się na to, pomimo posiadanych kompetencji. Richard Kügele skomponował ponad 300 utworów. Jego twórczość jest rozproszona. Zmarł niedaleko Świdnicy, we wsi Śmiałowice 30 marca 1926 roku.

foto: arch. Muzeum w Wodzisławiu Śląskim – Plebania w Śmiałowicach

foto: arch. Muzeum w Wodzisławiu Śląskim – Fortepian kompozytora

Muzyczna tradycja kultywowana

Richard Kügele stał się muzyczną inspiracją dla swoich potomków. Praca badawcza i szerokie zainteresowanie tematem stały się impulsem do zaproszenia do Wodzisław Śląski wyjątkowych gości. Niespełna rok temu, 23 kwietnia miasto odwiedzili Angelika Kügele, praprawnuczka śląskiego kompozytora i jej ojciec. Angelika Kügele kontynuuje rodzinne tradycje, jest organistką, nauczycielem gry na organach oraz kompozytorką. Jest autorką pracy dyplomowej poświęconej kompozytorowi. Goście zwiedzili kościół parafialny pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, a Angelika Kügele miała okazję zagrać na kościelnych organach i zachwycić swoim kunsztem. – Dane mi było usłyszeć, jak wspaniale gra. Jej wrażliwość i możliwości, jakie stwarzają wodzisławskie organy sprawiły, że było niesamowite, bardzo głębokie doznanie – wspomina do dziś Sławomir Kulpa.

foto: arch. Muzeum w Wodzisławiu Śląskim

foto: arch. Muzeum w Wodzisławiu Śląskim – A. Kügele w kościele WNMP

Potomkowie odwiedzili miejsce, w którym stał dom rodzinny kompozytora. Wraz z dyrektorem wodzisławskiego Muzeum wzięli także udział w wydarzeniu, które odbyło się w minionym roku w Śmiałowicach. Clou wydarzenia stanowił Richard Kügele, jego życie i twórczość. W miejscowości tej znajdują się cenne pamiątki po kompozytorze. – W Śmiałowicach kompozytor mieszkał u syna, który był księdzem. To tam, na probostwie znaleziono jego fortepian i dokumenty. Zależy nam na tym, by była to postać rozpoznawalna również dla mieszkańców Wodzisławia Śląskiego, by nie była anonimowa – puentuje Sławomir Kulpa.

foto: arch. Muzeum w Wodzisławiu Śląskim – kościół w Śmiałowicach

Skomentuj wpis jako pierwszy!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


  • FOTORELACJE

  • maj kwiecien marzec